पुणे :
वीज वितरण व्यवस्थेचे आधुनिकीकरण करण्याच्या उद्देशाने महाराष्ट्र राज्य वीज वितरण कंपनी मर्यादित (महावितरण) तर्फे राबविण्यात येणाऱ्या स्मार्ट वीजमीटर बसवणी मोहिमेला जिल्ह्यात गती मिळाली आहे. सुमारे ३८ लाख ग्राहकांपैकी १० लाखांहून अधिक ग्राहकांकडे स्मार्ट मीटरची बसवणी पूर्ण झाल्याची माहिती अधिकृत सूत्रांनी दिली. पुणे, पिंपरी-चिंचवड शहरांसह जिल्ह्यातील सात तालुक्यांत ही मोहीम टप्प्याटप्प्याने राबवली जात आहे.
प्रारंभी महावितरणची कार्यालये, शासकीय इमारती आणि निवासी वसाहतींमध्ये स्मार्ट मीटर बसवण्यात आले. त्यानंतर आता घरगुती ग्राहकांकडे मोहीम वळवण्यात आली असून कर्मचाऱ्यांकडून घरोघरी भेटी देऊन माहितीपत्रके वितरित केली जात आहेत.
‘स्मार्ट मीटर पंधरवडा’द्वारे जनजागृती
ग्राहकांमधील संभ्रम दूर करण्यासाठी ९ ते २३ फेब्रुवारीदरम्यान ‘स्मार्ट मीटर पंधरवडा’ जाहीर करण्यात आला आहे. या कालावधीत विशेष जनजागृती मोहीम राबवून स्मार्ट मीटरचे फायदे, अचूक बिलिंग प्रणाली आणि ऑनलाईन वापर निरीक्षणाची सुविधा याबाबत माहिती दिली जात आहे.
महावितरणच्या अधिकाऱ्यांच्या मते, स्मार्ट मीटरमुळे रिअल-टाइम वीज वापराची माहिती उपलब्ध होते, बिलिंग प्रक्रियेत पारदर्शकता येते आणि वीज चोरीला आळा बसतो. भविष्यात प्रीपेड प्रणालीचा पर्यायही उपलब्ध होऊ शकतो.
ग्राहकांचा विरोध व तक्रारी
मात्र, काही भागांत ग्राहकांची स्पष्ट संमती न घेता मीटर बसवले जात असल्याचा आरोप होत आहे. विशेषतः पिंपरी-चिंचवड परिसरातील काही नागरिकांनी स्मार्ट मीटर बसवल्यानंतर वीज बिलात वाढ झाल्याची तक्रार केली आहे. “वीज वापर पूर्वीसारखाच असूनही बिल अधिक येत आहे,” अशी प्रतिक्रिया काही ग्राहकांनी व्यक्त केली.
ग्राहक संघटनांच्या मते, राज्यभरात स्मार्ट मीटरविरोधात विविध तक्रारी प्रलंबित आहेत. काही प्रकरणे वीज नियामक आयोगाकडे सुनावणीअंतर्गत असल्याचेही सांगण्यात येत आहे.
विश्वासार्हतेचे आव्हान
सध्या बसवणी मोहिमेला वेग मिळत असला तरी उर्वरित ग्राहकांपर्यंत ही मोहीम पोहोचल्यावर विरोध वाढण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. तांत्रिक सुधारणा आणि आधुनिक व्यवस्थापनाच्या दिशेने ही पावले उचलली जात असली, तरी नागरिकांचा विश्वास संपादन करणे हेच महावितरणपुढील मोठे आव्हान ठरणार आहे.
पारदर्शक माहिती, तक्रार निवारणाची प्रभावी यंत्रणा आणि ग्राहक संवाद वाढविणे—हीच स्मार्ट मीटर योजनेच्या यशाची गुरुकिल्ली ठरणार, असे जाणकारांचे मत आहे.
